10 grudnia obchodzimy Międzynarodowy Dzień Praw Człowieka – święto uchwalone przez Zgromadzenie Ogólne ONZ na pamiątkę podpisania w 1948 roku Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka. Dokument ten stał się fundamentem współczesnego podejścia do ochrony wolności i godności każdego człowieka.

Prawa człowieka to podstawowe normy przysługujące każdemu z nas z racji samego faktu bycia człowiekiem. Ich źródłem jest ludzka godność, a wśród najważniejszych możemy wymienić prawo do życia, wolności słowa, zrzeszania się czy dostępu do edukacji.

Prawa te są:
• powszechne – obowiązują niezależnie od wyznawanych wartości, poglądów czy religii,
• przyrodzone – nie wynikają z decyzji władz czy przepisów prawa, państwo może je jedynie chronić,
• niezbywalne – nikt nie może nas ich pozbawić, a my sami nie możemy się ich zrzec,
• nienaruszalne – nie mogą być dowolnie ograniczane czy zmieniane przez organy państwa,
• naturalne – wynikają z człowieczeństwa, a nie z nadania
• niepodzielne – stanowią spójną, współzależną całość.

Ochrona praw człowieka to obowiązek każdego państwa, jednak ważną rolę odgrywają także organizacje pozarządowe, takie jak Helsińska Fundacja Praw Człowieka, UNESCO czy Amnesty International, które monitorują przestrzeganie praw i wspierają osoby potrzebujące pomocy.

W ramach obchodów święta 10 grudnia na całym świecie organizowane są konferencje, debaty, spotkania polityczne, pokazy filmów dokumentalnych, szkolenia oraz liczne wydarzenia kulturalne i sportowe. Jednym z kluczowych momentów jest wręczenie Nagrody ONZ w dziedzinie praw człowieka, będącej uhonorowaniem osób i organizacji zasłużonych w walce o wolność, równość i sprawiedliwość.

Mimo wieloletnich wysiłków wartości uznawane za powszechne wciąż bywają naruszane. Dlatego tak ważne jest, byśmy nie pozostawali obojętni i angażowali się w działania promujące poszanowanie praw człowieka.

Dzień Praw Człowieka to święto każdego z nas i adresowane do każdego z nas. Bądźmy świadomi swoich praw i nie bójmy się reagować w obronie praw innych!

Katarzyna Wołk